Florentijnse ontwerpen

stijlkenmerken

voorbeeld van Florentijns borduurwerk

Bij Florentijns borduurwerk, ook wel Florentijnse tapisserie genoemd, wordt de oppervlakte van de stof, waarop geborduurd wordt volledig bedekt. Er wordt slechts één steek gebruikt: de platte steek, die alleen rechtop (verticaal) gewerkt wordt. Alleen de lengte van de steek kan variëren. De stof is aftelbaar. Het werk bestaat een doorlopend en zich herhalend patroon, dat gewerkt wordt in een aantal tinten van dezelfde kleur of een aantal tinten van twee of drie kleuren. De tinten van één kleur worden aansluitend tegen elkaar aangeplaatst, oplopend van licht naar donker en/of van donker naar licht. Hierdoor kunnen schaduweffekten of kan er diepte werking ontstaan.

geschiedenis

bekleding van een stoel in het Bargello museum in Florence

De herkomst van Florentijns borduurwerk is niet bekend. Wel werd het al in de veertiende eeuw gemaakt en bestaat het vermoeden dat het een nabootsing is van weefwerk wat uit het oosten naar Europa werd geïmporteerd. Florence kwam in die peride tot grote bloei en in de Florentijnse werkplaatsen werden prachtige geweven stoffen en op stramien geborduurde stoffen vervaardigd.Het Bargello museum in Florence is in het bezit van meubels, die met zijde met het patroon hierboven zijn bekleed. In Amerika spreekt men over dit borduurwerk ook als "Bargello". Het Rijksmuseum in Amsterdam bezit ook van dit borduurwerk uit de zeventiende eeuw, maar daar wordt het aangeduid met "point d'Hongrie" (Hongaarse steek). Mogenlijk is de stijl dan ook afkomstig uit Hongarije. van de Hongaarse prinses Jadwiga, die rond 1380 leefde, is nog borduurwerk bewaard gebleven in wat nu meestal Florentijns borduurwerk wordt genoemd.

Materialen

nog een voorbeeld van Florentijns borduurwerk

Florentijns borduurwerk kan op iedere aftelbare stof met evenveel schering- als inslag draden per centimeter gemaakt worden. En ieder (borduur)garen kan gebruikt worden. Wel is één ding belangrijk: stof en garen moeten goed op elkaar worden afgestemd worden: De stof moet geheel door de steken bedekt worden en mag niet doorschemeren.

Verreweg het meest gebruikelijk is het borduren op stramien met tamelijk fijne wol. Enkeldraads stramien met vijf draden per centimeter is heel geschikt. Als garen kun je dan de fijne borduurwol die in velerlei kleuren per streng in de handel zijn gebruiken.. Er zijn meerdere producenten, waarvan de dikte van de wol en de lengte per streng iets kunnen verschillen. Een borduurraam is niet nodig omdat alle steken in dezelfde richting worden gemaakt. Als borduurnaald is iedere naald van de goede dikte met stompe punt geschikt.

Werkwijze

Er word slechts één steek gebruikt, de eenvoudigste: de platsteek. De steken worden in rijen gemaakt van links naar recht of van rechts naar links. Vaak lopen de rijen steken, al daland en stijgend, over het gehele borduurwerk, van links naar rechts, in één kleur door. Als één zo'n rij is gewerkt hoeft er verder niet meer uit geteld te worden want de rest van de rijen vogen dan uit die eerste rij. Alle steken zijn rechtop staande steken. Als voorbeeld de vlamsteek (zie tekening hiernaast): Steek de draad aan de achterkant van het werk naar de goede zijde. Maak een steek over vier weefseldraden in de hoogte en ga aan de achterzijde schuin naar onder over twee weefseldraden. Herhaal dit zodat er een schuine rij steken ontstaat, die diagonaal omhoog loopt. Op het hoogste punt aangekomen, gaat u aan de goede zijde over vier weefseldraden omlaag en aan de achterzijde weer over twee draden omhoog.

Toepassingen

Traditioneel als bekleding van meubels. En nog steeds kon er prachtige stoelbekleding mee gemaakt worden. Het leent zich dus ook voor kussens. In een smaakvol, art deco-achtig interieur kunnen deze zeer goed passen. Met een juist kleurgebruik ook in een modern interieur.

Bij een zeer fijne verwerking, bijvoorbeeld op linnen met 10 draden per centimeter en met zijde geborduurd, kunnen de wat grilliger patronen, fraaie resultaten op leveren als wand decoratie.